Zmieniający się kształt ciała może spowodować, że dotychczasowy sprzęt stomijny nie przylega już tak dobrze- pojawiają się problemy z podciekaniem. To odpowiedni czas, aby skontrolować stomię pod kątem ewentualnych wypukłości.

Przepuklina okołostomijna objawia się jako uwypuklenie w okolicy stomii, które:
• staje się bardziej widoczne w pozycji stojącej,
• nasila się podczas kichania, kaszlu lub dźwigania,
• może powodować trudności w dopasowaniu sprzętu stomijnego.

Kształt wokół stomii być wypukły również w przypadku większego brzucha przy zwiększonej masie ciała oraz podczas ciąży.

W przypadku wystąpienia wypukłości należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem oraz pielęgniarką stomijną. Aby zapewnić najlepszą szczelność na wypukłym kształcie zalecane jest stosowanie przylepca do wypukłości Sensura Mio Concave, którego kształt przypomina gwiazdkę.

W zależności od lokalizacji możemy wyróżnić trzy rodzaje stomii:

Kolostomia - stomia na jelicie grubym; stan po częściowej resekcji jelita grubego, pozostała część tego organu połączona jest z powłoką brzuszną; najczęściej po lewej stronie brzucha. Odprowadzana treść najbardziej przypomina standardowy stolec, chociaż jej gęstość zależy od długości usuniętego jelita: im więcej usuniętego jelita tym stolec będzie bardziej płynny.

Ileostomia - stomia na jelicie cienkim, stan po całkowitej resekcji jelita grubego, czasami również fragmentu jelita cienkiego. Pozostałe, zdrowe jelito cienkie jest połączone z powłoką brzuszną. Wydalana treść jest płynna, półpłynna lub papkowata, ze względu na wysoką zawartość kwasów może być wyjątkowo drażniąca w kontakcie ze skórą. Aby uniknąć podrażnień wskazane jest stosowanie akcesoriów uszczelniających jak pasta stomijna lub pierścienie uszczelniające. Najczęściej wyłaniana po prawej stronie ciała.

Urostomia - połączenie układu moczowego z fragmentem jelita, połączone z powierzchnią skóry w celu odprowadzania moczu z organizmu. Urostomia wyłaniana jest w przypadku dysfunkcji układu moczowego, kiedy ze względu na stan chorobowy niemożliwe jest naturalne odprowadzenie moczu przez cewkę moczową. Najczęściej wyłaniana po prawej stronie ciała.

Wszystkie rodzaje stomii nie posiadają mięśni, co znaczy, że nie można kontrolować wydalania przez nie treści. W związku z tym, bez względu na rodzaj stomii, konieczne jest stosowanie dedykowanych worków stomijnych.

Dieta
Nie potrzebujesz specjalnej diety. Jednak czasami niektóre pokarmy mogą powodować u Ciebie gazy
lub mogą Ci nie służyć. Ważne jest, aby zawsze dokładnie przeżuwać pokarm przed połknięciem, bo ułatwia to jego trawienie. 
Zaleca się stosowanie diety dostosowanej do rodzaju stomii, etapu rekonwalescencji i indywidualnej tolerancji na poszczególne produkty. 

Szczególnym okresem pod względem odżywiania będzie czas tuż po operacji wyłonienia stomii. Stosuj się do rekomendacji lekarza specjalisty oraz dietetyka. Głównym zaleceniem jest stosowanie diety ubogoresztkowej i lekkostrawnej, pozbawionej dużej ilości błonnika nierozpuszczalnego, który może mechanicznie podrażnić jelito lub nawet zablokować jego przepływ powodując tzw. blokadę stomijną. W diecie ubogoresztkowej i lekkostrawnej niewskazane jest spożywanie surowych warzyw i owoców, orzechów i ziaren. Produktami lekkostrawnymi będą na przykład produkty mączne jak pieczywo, kluski, herbatniki, biszkopty, biały ryż, chude mięso (na parze lub gotowane), jajka, lekkie zupy, gotowane warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka, seler), ziemniaki, kisiel czy pieczone jabłko bez skórki.

Pamiętaj, aby z czasem rozszerzać dietę - nowe pokarmy wprowadzać w małych ilościach oraz pojedynczo, aby móc stwierdzić który produkt mógł Ci ewentualnie zaszkodzić. Nie spiesz się, najbezpieczniej jest stosować metodę małych kroków.

Po więcej wskazówek żywieniowych skonsultuj się z dietetykiem, zapraszamy też do pobrania darmowego Poradnika Dietetycznego dla Stomików

Poradnik dietetyczny_final.pdf

Napoje
Ilość spożywanych napojów wpływa na konsystencję treści jelitowej. Dlatego tak ważne jest,
aby wypijać codziennie wystarczającą ilość płynów– około 2 litrów na dobę.
Porozmawiaj ze specjalistą, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości.

Praktyczne porady
• Prowadź dzienniczek żywieniowy – co jesz, jaki był efekt (np. gazy, biegunka, zaparcia).
• Obserwuj kolor i konsystencję stolca – niektóre produkty (buraki, pomidor) mogą zmieniać wygląd. 
• Jeśli pojawiają się biegunki – jedz ryż, banany, ziemniaki, budyń, unikaj kofeiny. 
• Przy zaparciach – wprowadź błonnik roślinny oraz pij więcej wody. 
Jeśli pojawiają się uporczywe biegunki, częste wzdęcia, bóle, zmiany w masie ciała lub inne niepokojące objawy skonsultuj się ze specjalistą.

Przed operacją
• Przed planowanym zabiegiem wyłonienia stomii – pielęgniarka stomijna powinna przeprowadzić edukację, przedstawić sprzęt, wyznaczyć miejsce stomii i przygotować do operacji. 

Po operacji – podczas pobytu w szpitalu
• W okresie pooperacyjnym – pielęgniarka nauczy samodzielnej wymiany worka i pielęgnacji skóry, oceni stan stomii, przeprowadzi kompleksową opiekę edukacyjną.
• W pierwszych tygodniach i miesiącach – w trakcie pobytu w domu towarzyszy pacjentowi, pomaga dobrać sprzęt, ocenić stan stomii i skóry, rozwiązywać problemy z wyciekami czy podrażnieniami. 

W razie problemów z codzienną pielęgnacją
Zawsze, gdy:
• Zaniepokoi Cię wygląd skóry wokół Twojej stomii
• Zaniepokoi Cię wygląd i kształt stomii 
• Trudności z przyklejeniem sprzętu stomijnego
• W razie krwawienia ze stomii, intensywnego bólu, gorączki, zatrzymania wydalania treści – wskazany jest pilny kontakt z lekarzem lub pielęgniarką stomijną. 

Konsultacje zdalne i telefoniczne
• Jeśli potrzebujesz wsparcia merytorycznego, porady w sprawie doboru sprzętu, diety lub chciałbyś uzyskać próbki edukacyjne sprzętu skontaktuj się z bezpłatnym Telefonicznym Centrum Pacjenta pod nr 800 300 300 (czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-18:00). 

Podczas rozmowy możliwe jest również umówienie się na darmową wizytę edukacyjną pielęgniarki stomijnej w ramach programu Coloplast Care.