Prawidłowy dobór odpowiedniego worka stomijnego to kluczowy element, który wpływa na komfort pacjenta i zapobiega powikłaniom. Oto jak to zrobić krok po kroku:

Przygotowanie

• Umyj ręce i przygotuj: miarkę stomijną (szablon z otworami), nożyczki, worek stomijny, gaziki, akcesoria stomijne.
• Zdejmij stary worek i delikatnie oczyść okolicę stomii.
• Upewnij się, że skóra wokół stomii jest czysta i sucha.

Pomiar stomii

• Zmierz średnicę stomii za pomocą miarki stomijnej – przykładając szablon z otworami do stomii i wybierając ten, który przylega najbliżej. – Papierową miarkę znajdziesz w każdym kartonie worków Coloplast
• Uwzględnij kształt stomii – może być okrągła, owalna lub nieregularna. W przypadku nieregularnych kształtów warto odrysować dokładny kontur na papierze lub folii. 
•    Pomiar stomii należy powtarzać regularnie, szczególnie w pierwszych tygodniach po operacji, ponieważ jej rozmiar może się zmieniać.
• Otwór powinien być o 1–2 mm większy od średnicy stomii. Tak dobrany rozmiar nie uciska stomii i jednocześnie chroni przed podciekaniem treści.

Rodzaj systemu stomijnego

• Rodzaj stomii (ileostomia, kolostomia, urostomia), a w związku z tym, konsystencja oraz rodzaj wydalanej treści jelitowej wpływają na wybór rodzaju worka.
• System jedno- czy dwuczęściowy: 
   o Jednoczęściowy: przylepiec zintegrowany z workiem stomijnym.
   o Dwuczęściowy: płytka przylepca i worek stomijny stanowią osobne części.
• Rodzaj worka: 
   o Zamknięty (dla kolostomii, gdy treść jest bardziej stała).
   o Otwarty (dla ileostomii, gdy treść jest płynna).
   o Urostomijny (dla urostomii, gdy mamy do czynienia z moczem).
• Worek może być przezroczysty lub szary – wybór zależy od preferencji pacjenta.


 
Kontrola dopasowania

• Po założeniu sprawdź, czy worek dobrze przylega, nie ma fałd dookoła i nie uciska stomii.
• Obserwuj skórę po zmianie sprzętu stomijnego, nie powinna być zaczerwieniona ani podrażniona. Przy kłopotach konieczna jest korekta dopasowania lub użycie dodatkowych akcesoriów (np. pierścieni uszczelniających).

Worek jednoczęściowy

• Składa się z worka i płytki stomijnej w jednym, co sprawia, że zakładanie jest szybkie i intuicyjne.
• Niższy profil pod ubraniem – cienki i dyskretny (mniej widoczny). 
• Najbardziej elastyczny rodzaj sprzętu stomijnego.

Worek dwuczęściowy

• Oddzielna płytka stomijna i worek – płytka może pozostać na skórze przez kilka dni, a worek można wymieniać częściej. 
• Idealny dla ochrony skóry przed częstym odklejaniem. 
• Jest nieco bardziej widoczny pod ubraniem i wymaga nauczenia się poprawnego łączenia.


Dobór najlepszego wariantu często wymaga wsparcia pielęgniarki stomijnej. Warto przetestować oba systemy i obserwować, jak reaguje skóra oraz jak komfortowo czujemy się przy codziennym użytkowaniu.

Częstotliwość wymiany worka stomijnego zależy od wielu czynników – typu stomii, rodzaju systemu (jedno  lub dwuczęściowego), konsystencji wydzieliny, stanu skóry i aktywności pacjenta. Oto szczegółowe wytyczne:

Typ stomii, rodzaj systemu



Konsystencja i objętość wydzieliny
Przy płynnej treści jelitowej, zalecane są częstsze opróżnienia i wymiany – nie dopuszczaj do przepełnienia woreczka. 

Stan skóry wokół stomii
Jeśli pojawiają się podrażnienia, zaczerwienienie, uczucie swędzenia, pieczenia lub wycieki pod przylepcem – wymiana powinna nastąpić szybciej, by zapobiec infekcji i pogorszeniu stanu skóry. 

Aktywność fizyczna
Wzmożona aktywność i potliwość mogą osłabiać przylepce – wtedy zalecane są częstsze wymiany. 

Kiedy wymieniać natychmiast?
• Widoczne podciekanie treści lub moczu.
• Uczucie pieczenia, swędzenie lub zaczerwienienie skóry.
• Problemy z przyleganiem przylepca.
• Przekroczenie rekomendowanego czasu na wymianę. 

• Stomia nie ma zakończeń nerwowych, dlatego nie boli. 
• Czasami podczas wymiany worka, gdy dojdzie do lekkiego otarcia śluzówki stomii, może pojawić się niewielkie krwawienie. Jest to zjawisko normalne i zwykle samoistnie ustępuje.
• Sama treść jelitowa może działać drażniąco powodując zaczerwienienia i ból skóry na brzuchu wokół stomii. 
• Jeśli sytuacja się powtarza lub cokolwiek Cię zaniepokoi to skonsultuj się z pielęgniarką stomijną.
• W razie dalszych pytań, skontaktuj się z bezpłatnym Telefonicznym Centrum Pacjenta pod nr 800 300 300 (czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-18:00). 

Ból brzucha przy stomii
• Kolki, skurcze jelitowe, blokady stomijne i biegunki: mogą się pojawić w związku ze zmianą przepływu treści jelitowej przez stomię, układ pokarmowy potrzebuje czasu na adaptację. Dodatkowo blokady stomijne i biegunki są naturalnym elementem nauki żywienia po operacji, ponieważ nie ma jednej uniwersalnej diety dla wszystkich, pacjent musi wypracować indywidualny plan żywienia na podstawie metody prób i błędów.
• Rana/ rany pooperacyjne - to nie tylko cięcia skóry, ale też wszystkich warstw tkanek jak powięź czy warstwy mięśni. To normalne, że po operacji możesz odczuwać ból w tym obszarze.
• Szwy wokół stomii- mogą powodować delikatne ciągnięcie skóry. Uczucie to mija po samoistnym wchłonięciu szwów lub usunięciu przez specjalistę.

Ból po operacji wyłonienia stomii
W zależności od metody przeprowadzonego zabiegu pojawia się ból, który zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku do kilkunastu dni. Jego intensywność zależy od zakresu zabiegu, techniki oraz leczenia przeciwbólowego. 

Jak można sobie pomóc?

Skuteczne leczenie bólu
• Kontrola bólu pooperacyjnego odpowiednio dobraną przez specjalistę farmakologią.

Odpowiedni sprzęt stomijny
• Indywidualnie dobrany sprzęt stomijny redukuje ryzyko wycieków a w związku z tym bólu i pieczenia skóry.
Wczesna reakcja na powikłania
• Regularne obserwacje i szybka reakcja na np. ból w okolicy stomii, zaczerwienioną lub sączącą skórę, zapobiegają poważniejszym komplikacjom.