Popularne pytania
Prawidłowy dobór odpowiedniego worka stomijnego to kluczowy element, który wpływa na komfort pacjenta i zapobiega powikłaniom. Oto jak to zrobić krok po kroku:
Przygotowanie
• Umyj ręce i przygotuj: miarkę stomijną (szablon z otworami), nożyczki, worek stomijny, gaziki, akcesoria stomijne.
• Zdejmij stary worek i delikatnie oczyść okolicę stomii.
• Upewnij się, że skóra wokół stomii jest czysta i sucha.
Pomiar stomii
• Zmierz średnicę stomii za pomocą miarki stomijnej – przykładając szablon z otworami do stomii i wybierając ten, który przylega najbliżej. – Papierową miarkę znajdziesz w każdym kartonie worków Coloplast
• Uwzględnij kształt stomii – może być okrągła, owalna lub nieregularna. W przypadku nieregularnych kształtów warto odrysować dokładny kontur na papierze lub folii.
• Pomiar stomii należy powtarzać regularnie, szczególnie w pierwszych tygodniach po operacji, ponieważ jej rozmiar może się zmieniać.
• Otwór powinien być o 1–2 mm większy od średnicy stomii. Tak dobrany rozmiar nie uciska stomii i jednocześnie chroni przed podciekaniem treści.
Rodzaj systemu stomijnego
• Rodzaj stomii (ileostomia, kolostomia, urostomia), a w związku z tym, konsystencja oraz rodzaj wydalanej treści jelitowej wpływają na wybór rodzaju worka.
• System jedno- czy dwuczęściowy:
o Jednoczęściowy: przylepiec zintegrowany z workiem stomijnym.
o Dwuczęściowy: płytka przylepca i worek stomijny stanowią osobne części.
• Rodzaj worka:
o Zamknięty (dla kolostomii, gdy treść jest bardziej stała).
o Otwarty (dla ileostomii, gdy treść jest płynna).
o Urostomijny (dla urostomii, gdy mamy do czynienia z moczem).
• Worek może być przezroczysty lub szary – wybór zależy od preferencji pacjenta.
Kontrola dopasowania
• Po założeniu sprawdź, czy worek dobrze przylega, nie ma fałd dookoła i nie uciska stomii.
• Obserwuj skórę po zmianie sprzętu stomijnego, nie powinna być zaczerwieniona ani podrażniona. Przy kłopotach konieczna jest korekta dopasowania lub użycie dodatkowych akcesoriów (np. pierścieni uszczelniających).
Lato – wysokie temperatury i wilgoć
• Zarządzanie potem i wilgocią
W przypadku drobnych podrażnień stosuj krem przeciwodparzeniowy, puder przeznaczony do stomii – pochłaniają wilgoć i wspierają dobrą przyczepność przylepca.
• Wodoodporne rozwiązania podczas kąpieli i pływania
Planując pływanie pamiętaj o dokładnym docięciu przylepca i dodatkowym uszczelnieniu.
Dla dodatkowego uszczelnienia możesz użyć pasty stomijnej i pierścienia uszczelniającego w paskach, aby zabezpieczyć brzegi przylepca.
Dobierając strój kąpielowy stawiaj przede wszystkim na wygodę.
Do pływania warto założyć worek stomijny o mniejszej pojemności niż tej, której używasz zazwyczaj.
• Regularna kontrola skóry
Częściej sprawdzaj skórę wokół stomii– czy nie ma zaczerwienienia, podrażnień, które mogą wskazywać na przeciekanie.
• Zima – niskie temperatury i suche powietrze
• Nawilżenie i ochrona przed suchością
Stosuj kremy nawilżające przeznaczone do pielęgnacji skóry wokół stomii.
• Zapasy sprzętu stomijnego przechowuj w temperaturze pokojowej – zimno sprawia, że przylepiec staje się mniej elastyczny.
Codzienne praktyki przez cały rok
• Pamiętaj, żeby sprzęt stomijny przechowywać w temperaturze 5-28˚C
• Używaj rekomendowanych produktów dedykowanych pielęgnacji skóry wokół stomii (np. chusteczki do zmywania skóry) lub bardzo łagodnego, bezzapachowego mydła, które nie pozostawia tłustej warstwy na skórze. Woda nie powinna być za gorąca, ponieważ może dojść do poparzeń
• Do mycia skóry wokół stomii nie należy także stosować chusteczek pielęgnacyjnych dla niemowląt, ponieważ mają właściwości natłuszczające.
• Nie pocieraj skóry podczas jej osuszania – zamiast tego stosuj delikatne uciskanie miejscowe.
• Dopasuj wycięcie przylepca tak, by było o 1–2 mm większe od stomii – by zapobiegać kontaktowi wydzieliny ze skórą oraz urazom śluzówki stomii w przypadku zbyt małego otworu.
• Współpracuj ze specjalistą, gdy pojawiają się niepokojące objawy – zaczerwienienie, ból, wysięk.
W zależności od lokalizacji możemy wyróżnić trzy rodzaje stomii:
Kolostomia - stomia na jelicie grubym; stan po częściowej resekcji jelita grubego, pozostała część tego organu połączona jest z powłoką brzuszną; najczęściej po lewej stronie brzucha. Odprowadzana treść najbardziej przypomina standardowy stolec, chociaż jej gęstość zależy od długości usuniętego jelita: im więcej usuniętego jelita tym stolec będzie bardziej płynny.
Ileostomia - stomia na jelicie cienkim, stan po całkowitej resekcji jelita grubego, czasami również fragmentu jelita cienkiego. Pozostałe, zdrowe jelito cienkie jest połączone z powłoką brzuszną. Wydalana treść jest płynna, półpłynna lub papkowata, ze względu na wysoką zawartość kwasów może być wyjątkowo drażniąca w kontakcie ze skórą. Aby uniknąć podrażnień wskazane jest stosowanie akcesoriów uszczelniających jak pasta stomijna lub pierścienie uszczelniające. Najczęściej wyłaniana po prawej stronie ciała.
Urostomia - połączenie układu moczowego z fragmentem jelita, połączone z powierzchnią skóry w celu odprowadzania moczu z organizmu. Urostomia wyłaniana jest w przypadku dysfunkcji układu moczowego, kiedy ze względu na stan chorobowy niemożliwe jest naturalne odprowadzenie moczu przez cewkę moczową. Najczęściej wyłaniana po prawej stronie ciała.
Wszystkie rodzaje stomii nie posiadają mięśni, co znaczy, że nie można kontrolować wydalania przez nie treści. W związku z tym, bez względu na rodzaj stomii, konieczne jest stosowanie dedykowanych worków stomijnych.
Zaniedbywanie pielęgnacji skóry wokół stomii
• Nieoczyszczona i wilgotna skóra, która nie pozwala na prawidłowe przyleganie przylepca. Do suchej i oczyszczonej z treści stomijnej skóry przylepiec lepiej przylega, chroniąc ją przed podciekaniem.
Niewłaściwe docięcie otworu w płytce/w worku
• Twoja skóra wokół stomii narażona jest na bezpośredni kontakt z wydzieliną wydostającą się ze stomii. Zarówno treść jelitowa, jak mocz mogą się gromadzić między stomią a płytką, powodując podrażnienia i uszkodzenia skóry.
• Zbyt duży otwór wycięty w płytce skutkuje podcieknięciem pod płytkę i podrażnieniami skóry.
• Zbyt mały otwór wycięty w płytce skutkuje uciskiem i uszkodzeniem mechanicznym stomii.
• Stomia zmienia rozmiar, szczególnie we wczesnym okresie – stałe używanie jednego szablonu do docinania otworu w przylepcu to częsty błąd.
Niewłaściwy czas wymiany sprzętu
• Zbyt długie noszenie jednego worka stomijnego naraża pacjenta na podrażnienia skórne takie jak odparzenia czy nadżerki wokół stomii. Dodatkowo, zbyt rzadkie opróżnianie worka z treści stomijnej również naraża na podciekanie pod przylepiec, a w konsekwencji podrażnienia skóry, nieprzyjemny zapach czy zabrudzenia ubrań.
Niewłaściwe czyszczenie i suszenie skóry
• Rekomendowane jest stosowanie produktów dedykowanych do pielęgnacji skóry wokół stomii (np. chusteczki do zmywania skóry) lub bardzo łagodnego, bezzapachowego mydła, które nie pozostawia tłustej warstwy na skórze.
• Pamiętaj, aby po użyciu mydła dokładnie spłukać wodą skórę wokół stomii.
• Ważne, aby skóra była całkowicie sucha przed przyklejeniem nowego sprzętu. Wilgotna skóra zmniejsza skuteczność przyklejenia przylepca.
Pomijanie akcesoriów stomijnych
• Akcesoriów jak: pasta stomijna, pierścienie uszczelniające, chusteczki barierowe może powodować brak szczelności połączenia ze skórą i skutkować podciekaniem treści stomijnej.
Ignorowanie problemów skórnych
• Nieodpowiednia reakcja na widoczne zmiany skórne np. zaczerwienienie, prowadzi do pogorszenia stanu skóry i problemów z przyklejeniem sprzętu stomijnego lub jego odklejanie się.
Brak konsultacji z pielęgniarką stomijną
• Brak wsparcia specjalisty stomijnego zwiększa ryzyko utrwalania niewłaściwych nawyków.
• Regularne konsultacje pomagają dostosować sprzęt, zredukować problemy i zwiększyć komfort.
Nadmierne wydzielanie gazów może być spowodowane obecnością niektórych produktów spożywczych w diecie jak strączki, cebula, czosnek, napoje gazowane, brokuły czy kalafior. W celu uzyskania szczegółowych wskazówek dietetycznych koniecznie sprawdź opracowany przez specjalistów odżywania Poradnik Dietetyczny Stomika.
Przeczytaj Poradnik Dietetyczny dla Stomika
Używaj worków z filtrem węglowym, który przepuszcza gaz, ale zatrzymuje zapachy.
• Gazy zbierające się w worku (efekt „balonowania”) są uwalniane przez filtr, dzięki czemu worek pozostaje płaski i nie odkształca się pod ubraniem.
• Zmniejsza to też ryzyko odklejenia przylepca, co korzystnie wpływa na trwałość przyklejenia skóry do stomii.
Kiedy wrócić do pracy?
• Po zabiegu wyłonienia stomii powrót do pracy jest możliwy dla większości osób.
• Jak i kiedy, zależy od Twojego samopoczucia, rodzaju Twojej pracy i przebytej operacji.
• Porozmawiaj ze swoim lekarzem prowadzącym oraz pracodawcą, aby omówić możliwości powrotu.
• Po powrocie warto rozważyć pracę w niepełnym wymiarze godzin, szczegóły omów ze swoim pracodawcą.
• Jeśli pracujesz fizycznie, przed powrotem rekomendujemy konsultację z fizjoterapeutą. Przydatny może być również pas stomijny Brava.
Przed operacją
• Przed planowanym zabiegiem wyłonienia stomii – pielęgniarka stomijna powinna przeprowadzić edukację, przedstawić sprzęt, wyznaczyć miejsce stomii i przygotować do operacji.
Po operacji – podczas pobytu w szpitalu
• W okresie pooperacyjnym – pielęgniarka nauczy samodzielnej wymiany worka i pielęgnacji skóry, oceni stan stomii, przeprowadzi kompleksową opiekę edukacyjną.
• W pierwszych tygodniach i miesiącach – w trakcie pobytu w domu towarzyszy pacjentowi, pomaga dobrać sprzęt, ocenić stan stomii i skóry, rozwiązywać problemy z wyciekami czy podrażnieniami.
W razie problemów z codzienną pielęgnacją
Zawsze, gdy:
• Zaniepokoi Cię wygląd skóry wokół Twojej stomii
• Zaniepokoi Cię wygląd i kształt stomii
• Trudności z przyklejeniem sprzętu stomijnego
• W razie krwawienia ze stomii, intensywnego bólu, gorączki, zatrzymania wydalania treści – wskazany jest pilny kontakt z lekarzem lub pielęgniarką stomijną.
Konsultacje zdalne i telefoniczne
• Jeśli potrzebujesz wsparcia merytorycznego, porady w sprawie doboru sprzętu, diety lub chciałbyś uzyskać próbki edukacyjne sprzętu skontaktuj się z bezpłatnym Telefonicznym Centrum Pacjenta pod nr 800 300 300 (czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-18:00).
Podczas rozmowy możliwe jest również umówienie się na darmową wizytę edukacyjną pielęgniarki stomijnej w ramach programu Coloplast Care.
Kategorie artykułów
Prawidłowy dobór odpowiedniego worka stomijnego to kluczowy element, który wpływa na komfort pacjenta i zapobiega powikłaniom. Oto jak to zrobić krok po kroku:
Przygotowanie
• Umyj ręce i przygotuj: miarkę stomijną (szablon z otworami), nożyczki, worek stomijny, gaziki, akcesoria stomijne.
• Zdejmij stary worek i delikatnie oczyść okolicę stomii.
• Upewnij się, że skóra wokół stomii jest czysta i sucha.
Pomiar stomii
• Zmierz średnicę stomii za pomocą miarki stomijnej – przykładając szablon z otworami do stomii i wybierając ten, który przylega najbliżej. – Papierową miarkę znajdziesz w każdym kartonie worków Coloplast
• Uwzględnij kształt stomii – może być okrągła, owalna lub nieregularna. W przypadku nieregularnych kształtów warto odrysować dokładny kontur na papierze lub folii.
• Pomiar stomii należy powtarzać regularnie, szczególnie w pierwszych tygodniach po operacji, ponieważ jej rozmiar może się zmieniać.
• Otwór powinien być o 1–2 mm większy od średnicy stomii. Tak dobrany rozmiar nie uciska stomii i jednocześnie chroni przed podciekaniem treści.
Rodzaj systemu stomijnego
• Rodzaj stomii (ileostomia, kolostomia, urostomia), a w związku z tym, konsystencja oraz rodzaj wydalanej treści jelitowej wpływają na wybór rodzaju worka.
• System jedno- czy dwuczęściowy:
o Jednoczęściowy: przylepiec zintegrowany z workiem stomijnym.
o Dwuczęściowy: płytka przylepca i worek stomijny stanowią osobne części.
• Rodzaj worka:
o Zamknięty (dla kolostomii, gdy treść jest bardziej stała).
o Otwarty (dla ileostomii, gdy treść jest płynna).
o Urostomijny (dla urostomii, gdy mamy do czynienia z moczem).
• Worek może być przezroczysty lub szary – wybór zależy od preferencji pacjenta.
Kontrola dopasowania
• Po założeniu sprawdź, czy worek dobrze przylega, nie ma fałd dookoła i nie uciska stomii.
• Obserwuj skórę po zmianie sprzętu stomijnego, nie powinna być zaczerwieniona ani podrażniona. Przy kłopotach konieczna jest korekta dopasowania lub użycie dodatkowych akcesoriów (np. pierścieni uszczelniających).
Worek jednoczęściowy
• Składa się z worka i płytki stomijnej w jednym, co sprawia, że zakładanie jest szybkie i intuicyjne.
• Niższy profil pod ubraniem – cienki i dyskretny (mniej widoczny).
• Najbardziej elastyczny rodzaj sprzętu stomijnego.
Worek dwuczęściowy
• Oddzielna płytka stomijna i worek – płytka może pozostać na skórze przez kilka dni, a worek można wymieniać częściej.
• Idealny dla ochrony skóry przed częstym odklejaniem.
• Jest nieco bardziej widoczny pod ubraniem i wymaga nauczenia się poprawnego łączenia.
Dobór najlepszego wariantu często wymaga wsparcia pielęgniarki stomijnej. Warto przetestować oba systemy i obserwować, jak reaguje skóra oraz jak komfortowo czujemy się przy codziennym użytkowaniu.
Zaniedbywanie pielęgnacji skóry wokół stomii
• Nieoczyszczona i wilgotna skóra, która nie pozwala na prawidłowe przyleganie przylepca. Do suchej i oczyszczonej z treści stomijnej skóry przylepiec lepiej przylega, chroniąc ją przed podciekaniem.
Niewłaściwe docięcie otworu w płytce/w worku
• Twoja skóra wokół stomii narażona jest na bezpośredni kontakt z wydzieliną wydostającą się ze stomii. Zarówno treść jelitowa, jak mocz mogą się gromadzić między stomią a płytką, powodując podrażnienia i uszkodzenia skóry.
• Zbyt duży otwór wycięty w płytce skutkuje podcieknięciem pod płytkę i podrażnieniami skóry.
• Zbyt mały otwór wycięty w płytce skutkuje uciskiem i uszkodzeniem mechanicznym stomii.
• Stomia zmienia rozmiar, szczególnie we wczesnym okresie – stałe używanie jednego szablonu do docinania otworu w przylepcu to częsty błąd.
Niewłaściwy czas wymiany sprzętu
• Zbyt długie noszenie jednego worka stomijnego naraża pacjenta na podrażnienia skórne takie jak odparzenia czy nadżerki wokół stomii. Dodatkowo, zbyt rzadkie opróżnianie worka z treści stomijnej również naraża na podciekanie pod przylepiec, a w konsekwencji podrażnienia skóry, nieprzyjemny zapach czy zabrudzenia ubrań.
Niewłaściwe czyszczenie i suszenie skóry
• Rekomendowane jest stosowanie produktów dedykowanych do pielęgnacji skóry wokół stomii (np. chusteczki do zmywania skóry) lub bardzo łagodnego, bezzapachowego mydła, które nie pozostawia tłustej warstwy na skórze.
• Pamiętaj, aby po użyciu mydła dokładnie spłukać wodą skórę wokół stomii.
• Ważne, aby skóra była całkowicie sucha przed przyklejeniem nowego sprzętu. Wilgotna skóra zmniejsza skuteczność przyklejenia przylepca.
Pomijanie akcesoriów stomijnych
• Akcesoriów jak: pasta stomijna, pierścienie uszczelniające, chusteczki barierowe może powodować brak szczelności połączenia ze skórą i skutkować podciekaniem treści stomijnej.
Ignorowanie problemów skórnych
• Nieodpowiednia reakcja na widoczne zmiany skórne np. zaczerwienienie, prowadzi do pogorszenia stanu skóry i problemów z przyklejeniem sprzętu stomijnego lub jego odklejanie się.
Brak konsultacji z pielęgniarką stomijną
• Brak wsparcia specjalisty stomijnego zwiększa ryzyko utrwalania niewłaściwych nawyków.
• Regularne konsultacje pomagają dostosować sprzęt, zredukować problemy i zwiększyć komfort.
Zobacz więcej artykułów
Przyczyny podrażnień skóry wokół stomii
• Kontakt z treścią jelitową lub moczem – treść jelitowa zawiera produkty przemiany materii i enzymy, które mogą drażnić skórę, szczególnie przy wyciekach spowodowanych nieszczelnym sprzętem.
• Niewłaściwie dopasowany sprzęt stomijny – źle przycięta płytka, nieodpowiednia wielkość otworu, wypukłości i fałdki obecne na skórze wokół stomiii powodują nieszczelność i urazy mechaniczne.
• Uraz mechaniczny – nieodpowiednia technika usuwania przylepca może powodować uszkodzenia naskórka
• Reakcje alergiczne lub kontaktowe – istnieje możliwość osobniczego uczulenia na składniki sprzętu stomijnego lub akcesoria stomijne
• Choroba zasadnicza, niewłaściwe odżywianie, choroby ogólnoustrojowe mogą zwiększać podatność skóry na uszkodzenia.
Sposoby zapobiegania podrażnieniom
1. Optymalne dopasowanie sprzętu
• Regularnie dokonuj pomiarów swojej stomii, odpowiedni docinaj otwór w płytce (1–2 mm większy od stomii).
• Zawsze skonsultuj się z pielęgniarką stomijną lub pracownikiem ochrony zdrowia, jeśli nie masz pewności, czy używasz odpowiedniego produktu.
2. Delikatne usuwanie i częsta zmiana sprzętu
• Zmieniaj sprzęt zgodnie z zaleceniami, unikaj zarówno zbyt częstych, jak i zbyt rzadkich wymian.
• Przylepiec usuwaj powoli, odklejaj od góry do dołu, najlepiej przy użyciu preparatów ułatwiających odklejanie przylepców.
3.Staranna higiena i pielęgnacja
• Używaj rekomendowanych produktów dedykowanych pielęgnacji skóry wokół stomii (np. chusteczki do zmywania skóry) lub bardzo łagodnego, bezzapachowego mydła, które nie pozostawia tłustej warstwy na skórze. Woda nie powinna być za gorąca, ponieważ może dojść do poparzeń
• Do mycia skóry wokół stomii nie należy także stosować chusteczek pielęgnacyjnych dla niemowląt, ponieważ mają właściwości natłuszczające.
• Dokładnie osuszaj skórę nie pocieraj.
4. Ochrona skóry oraz monitorowanie jej stanu
• Na okolice stomii nie wolno aplikować preparatów na bazie spirytusu, benzyny aptecznej czy innych preparatów do odtłuszczania skóry. Aby prawidłowo dbać o skórę rekomendujemy Brava Spray ochronny oraz Krem Brava Barrier Cream
• Przy każdej zmianie sprzętu sprawdzaj okolice stomii pod kątem zmian skórnych
• W przypadku utrzymujących się problemów skórnych zalecana konsultacja ze specjalistą.
Lato – wysokie temperatury i wilgoć
• Zarządzanie potem i wilgocią
W przypadku drobnych podrażnień stosuj krem przeciwodparzeniowy, puder przeznaczony do stomii – pochłaniają wilgoć i wspierają dobrą przyczepność przylepca.
• Wodoodporne rozwiązania podczas kąpieli i pływania
Planując pływanie pamiętaj o dokładnym docięciu przylepca i dodatkowym uszczelnieniu.
Dla dodatkowego uszczelnienia możesz użyć pasty stomijnej i pierścienia uszczelniającego w paskach, aby zabezpieczyć brzegi przylepca.
Dobierając strój kąpielowy stawiaj przede wszystkim na wygodę.
Do pływania warto założyć worek stomijny o mniejszej pojemności niż tej, której używasz zazwyczaj.
• Regularna kontrola skóry
Częściej sprawdzaj skórę wokół stomii– czy nie ma zaczerwienienia, podrażnień, które mogą wskazywać na przeciekanie.
• Zima – niskie temperatury i suche powietrze
• Nawilżenie i ochrona przed suchością
Stosuj kremy nawilżające przeznaczone do pielęgnacji skóry wokół stomii.
• Zapasy sprzętu stomijnego przechowuj w temperaturze pokojowej – zimno sprawia, że przylepiec staje się mniej elastyczny.
Codzienne praktyki przez cały rok
• Pamiętaj, żeby sprzęt stomijny przechowywać w temperaturze 5-28˚C
• Używaj rekomendowanych produktów dedykowanych pielęgnacji skóry wokół stomii (np. chusteczki do zmywania skóry) lub bardzo łagodnego, bezzapachowego mydła, które nie pozostawia tłustej warstwy na skórze. Woda nie powinna być za gorąca, ponieważ może dojść do poparzeń
• Do mycia skóry wokół stomii nie należy także stosować chusteczek pielęgnacyjnych dla niemowląt, ponieważ mają właściwości natłuszczające.
• Nie pocieraj skóry podczas jej osuszania – zamiast tego stosuj delikatne uciskanie miejscowe.
• Dopasuj wycięcie przylepca tak, by było o 1–2 mm większe od stomii – by zapobiegać kontaktowi wydzieliny ze skórą oraz urazom śluzówki stomii w przypadku zbyt małego otworu.
• Współpracuj ze specjalistą, gdy pojawiają się niepokojące objawy – zaczerwienienie, ból, wysięk.
Dopasowanie płytki i worka
• Dobierz odpowiednią wypukłość płytki:
Dla stomi mocno wystającej – płytka płaska;
- Dla stomi wklęsłej lub schowanej – płytka wypukła (convex).
- Dla stomii na wypukłości – płytka concave.
• Obserwuj zmiany stomii – po operacji stomia może być nieznacznie powiększona, ale z upływem czasu zmniejszy się – zazwyczaj od 6 do 8 tygodni po zabiegu, konieczna będzie korekta sprzętu.
• Dobierz odpowiednie akcesoria stomijne
Akcesoria uszczelniające mają na celu poprawić uszczelnienie oraz zapobiegać problemom związanym ze skórą. Przydatnymi akcesoriami będą pierścienie uszczelniające, pasty stomijne, i półpierścienie hydrokoloidowe – wypełniają nierówności i wzmacniają przylepność.
Higiena i przygotowanie skóry
1. Przed nałożeniem przylepca upewnij się, że Twoja skóra jest czysta i całkowicie sucha.
2. Dopasuj otwór w przylepcu do swojej stomii.
3. Upewnij się, że przylepiec w pełni przylega do Twojej skóry, lekko dociskając go ręką.
4. Zamień swój sprzęt stomijny, gdy tylko poczujesz jakiekolwiek dyskomfort lub swędzenie.
5. Regularnie sprawdzaj rozmiar swojej stomii, zwłaszcza jeśli masz przepuklinę okołostomijną (w tym przypadku dokonuj pomiaru stomii w pozycji siedzącej).
6. Upewnij się, że sprzęt i akcesoria stomijne, które stosujesz, są dopasowane do Twojego profilu ciała
Zobacz więcej artykułów
Tak, sport i aktywność fizyczna są wskazane dla zachowania prawidłowego zdrowia i sprawności, również wśród osób ze stomią. Warto się jednak do tego odpowiednio przygotować:
Koniecznie sprawdź materiał przygotowany przez zespół naszych specjalistów Fizjoterapeutyczny poradnik dla stomików.
Coloplast_poradnik_fizio_Stomia A5_03_2025(low)_pop.pdf
Przypominamy, że jeśli chcesz bezpiecznie wrócić do aktywności fizycznej, skonsultuj się z pielęgniarką stomijną i fizjoterapeutą.
Dbając o Państwa komfort stworzyliśmy kompleksowy materiał ColoplastTravel Pack, na który składają się
Certyfikat podróży
• Gotowy do wydrukowania dokument, który powinieneś/powinnaś zanieść do lekarza pierwszego kontaktu do wypełnienia
• Zawiera informacje o wyrobach medycznych, o konieczności przewożenia i korzystania z wyrobów medycznych (worki stomijne, akcesoria)
Poradnik skierowany do pacjentów ze stomią planujących podróż
• Wskazówki, jak odpowiednio przygotować sprzęt stomijny przed wyjazdem
• Przykładową listę rzeczy do spakowania – gotową do wydrukowania i użycia
• Historię pacjentki ze stomią, która często podróżuje samolotem
Karta Coloplast ICE (In Case of emergency)
• Karta Coloplast ICE zawiera dane o Twoich wyrobach medycznych, kontakcie do bliskiej osoby oraz języku, w jakim się porozumiewasz,
• Te informacje mogą być kluczowe, gdy nie jesteś w stanie mówić samodzielnie. Przydaje się nie tylko w podróży, ale także w codziennych sytuacjach: w pracy, w sklepie czy na spacerze.
• Może pomóc ratownikom, służbom lub przypadkowym osobom lepiej zrozumieć Twoje potrzeby
Karta Priorytetu
• Osoby z niepełnosprawnością przez wiele lotnisk/linii lotniczych są priorytetowo (w pierwszej kolejności) sprawdzane podczas kontroli paszportowych, bezpieczeństwa oraz wpuszczane na pokład samolotu
• Aby ułatwić skorzystanie z tej możliwości przygotowaliśmy gotową formułkę w 4 językach, którą po wydrukowaniu dyskretnie przekażesz obsłudze w odpowiednim miejscu na lotnisku
Słowniczek
• Zbiór podstawowych sformułowań po polsku i angielsku, dzięki którym poinformujesz, że masz stomię, zapytasz o najbliższą toaletę lub poinformujesz o swoich wyrobach medycznych.
Zestaw Travel Pack
Oto wskazówki dla osób ze stomią dotyczące korzystania z basenu, sauny i plaży:
Basen (i kąpiele wodne – morze, jezioro)
• Możliwość pływania
Stomia nie wyklucza pływania – zarówno na basenie jak i w otwartych zbiornikach wodnych.
• Wodoodporne rozwiązania podczas kąpieli i pływania
Planując pływanie pamiętaj o dokładnym docięciu przylepca i dodatkowym uszczelnieniu.
• Filtr zabezpiecz okrągłą niebieską naklejką dołączoną do opakowania worków, by zapobiec jego zalaniu
• Dla dodatkowego uszczelnienia możesz użyć pierścienia uszczelniającego w paskach, aby zabezpieczyć brzegi przylepca.
• Dobierając strój kąpielowy stawiaj przede wszystkim na wygodę.
Sauna
• Stomia nie wyklucza korzystania ze sauny
Osoby ze stomią mogą korzystać z sauny, pod warunkiem braku przeciwwskazań medycznych.
• Unikaj sauny przy podrażnieniach lub ranach, gdyż wilgoć i ciepło mogą pogarszać stan skór.
• Wysoka temperatura to ryzyko przegrzania – szczególnie przy współistniejących chorobach sercowo-naczyniowych; trzeba też kontrolować czas spędzony w saunie
Plaża
• Stomia nie wyklucza korzystania z plaży
• Nie zapomnij zabrać ze sobą kremów do opalania z odpowiednim filtrem UV.
• Kosmetyki do opalania najlepiej aplikować kilka razy dziennie, szczególnie po kąpieli, np. w morzu. Pamiętaj, aby nie nakładać kremu do opalania bezpośrednio pod przylepiec worka stomijnego. W przypadku intensywnych promieni słonecznych koniecznie zadbaj o nakrycie głowy oraz okulary przeciwsłoneczne
• Pamiętaj o przyjmowaniu większej ilości płynów, najlepiej niegazowanej wody. Zalecana ilość to 2 litry wody pitej regularnie, małymi łykami. Dzięki temu zapobiegniesz odwodnieniu organizmu
• Wybierając strój do plażowania kieruj się wygodą i swoimi preferencjami
• Plan awaryjny – zabierz ze sobą zapasowy worek i niezbędne akcesoria do wymiany (w razie awarii i nieplanowanego odklejania).
Zobacz więcej artykułów
Zmieniający się kształt ciała może spowodować, że dotychczasowy sprzęt stomijny nie przylega już tak dobrze- pojawiają się problemy z podciekaniem. To odpowiedni czas, aby skontrolować stomię pod kątem ewentualnych wypukłości.
Przepuklina okołostomijna objawia się jako uwypuklenie w okolicy stomii, które:
• staje się bardziej widoczne w pozycji stojącej,
• nasila się podczas kichania, kaszlu lub dźwigania,
• może powodować trudności w dopasowaniu sprzętu stomijnego.
Kształt wokół stomii być wypukły również w przypadku większego brzucha przy zwiększonej masie ciała oraz podczas ciąży.
W przypadku wystąpienia wypukłości należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem oraz pielęgniarką stomijną. Aby zapewnić najlepszą szczelność na wypukłym kształcie zalecane jest stosowanie przylepca do wypukłości Sensura Mio Concave, którego kształt przypomina gwiazdkę.
W zależności od lokalizacji możemy wyróżnić trzy rodzaje stomii:
Kolostomia - stomia na jelicie grubym; stan po częściowej resekcji jelita grubego, pozostała część tego organu połączona jest z powłoką brzuszną; najczęściej po lewej stronie brzucha. Odprowadzana treść najbardziej przypomina standardowy stolec, chociaż jej gęstość zależy od długości usuniętego jelita: im więcej usuniętego jelita tym stolec będzie bardziej płynny.
Ileostomia - stomia na jelicie cienkim, stan po całkowitej resekcji jelita grubego, czasami również fragmentu jelita cienkiego. Pozostałe, zdrowe jelito cienkie jest połączone z powłoką brzuszną. Wydalana treść jest płynna, półpłynna lub papkowata, ze względu na wysoką zawartość kwasów może być wyjątkowo drażniąca w kontakcie ze skórą. Aby uniknąć podrażnień wskazane jest stosowanie akcesoriów uszczelniających jak pasta stomijna lub pierścienie uszczelniające. Najczęściej wyłaniana po prawej stronie ciała.
Urostomia - połączenie układu moczowego z fragmentem jelita, połączone z powierzchnią skóry w celu odprowadzania moczu z organizmu. Urostomia wyłaniana jest w przypadku dysfunkcji układu moczowego, kiedy ze względu na stan chorobowy niemożliwe jest naturalne odprowadzenie moczu przez cewkę moczową. Najczęściej wyłaniana po prawej stronie ciała.
Wszystkie rodzaje stomii nie posiadają mięśni, co znaczy, że nie można kontrolować wydalania przez nie treści. W związku z tym, bez względu na rodzaj stomii, konieczne jest stosowanie dedykowanych worków stomijnych.
Nadmierne wydzielanie gazów może być spowodowane obecnością niektórych produktów spożywczych w diecie jak strączki, cebula, czosnek, napoje gazowane, brokuły czy kalafior. W celu uzyskania szczegółowych wskazówek dietetycznych koniecznie sprawdź opracowany przez specjalistów odżywania Poradnik Dietetyczny Stomika.
Przeczytaj Poradnik Dietetyczny dla Stomika
Używaj worków z filtrem węglowym, który przepuszcza gaz, ale zatrzymuje zapachy.
• Gazy zbierające się w worku (efekt „balonowania”) są uwalniane przez filtr, dzięki czemu worek pozostaje płaski i nie odkształca się pod ubraniem.
• Zmniejsza to też ryzyko odklejenia przylepca, co korzystnie wpływa na trwałość przyklejenia skóry do stomii.
Zobacz więcej artykułów
Cewniki hydrofilowe z serii Speedi Cath zostały zaprojektowane, aby minimalizować tarcie, chronić śluzówkę i zapewniać komfort. Powłoka jest od razu gotowa do użycia i nie wymaga dodatkowego żelu ani wody.
Używając w pełni aktywowanych, gotowych do użytku cewników hydrofilowych takich jak SpeediCath lub SpeediCath Short zapewniasz sobie:
• Sprzęt natychmiast gotowy do użycia – nie trzeba dodawać wody ani żelu, ani czekać na aktywację.
• Korzystasz z innowacyjnej powłoki TripleAction, która zmniejsza ryzyko suchości, tarcia i bólu.
Zamów darmową próbkę edukacyjną SpeediCath lub SpeediCath Short tutaj
Poniżej znajdziesz instrukcje samocewnikowania krok po kroku – oddzielnie dla kobiet i mężczyzn. Bez względu na płeć podczas przygotowania do zabiegu pamiętaj o odpowiedniej higienie procesu, zaplanowaniu czasu i miejsca oraz dobraniu najlepszej dla siebie pozycji.
O tym, jak holistycznie przygotować się do procesu cewnikowania omawiamy w szczegółach w Przewodniku Dobrego Cewnikowania, napisanym przez psycholożkę i pielęgniarkę z wieloletnim doświadczeniem z pacjentem urologicznym.
Instrukcja samocewnikowania u kobiet
1. Zawsze zacznij od dokładnego mycia rąk mydłem i wodą. Jeśli nie masz do nich dostępu użyj żelu do dezynfekcji dłoni.
2. Wybierz wygodną dla siebie pozycję. Możesz np. usiąść wygodnie na toalecie lub położyć się na łóżku z rozstawionymi nogami.
3. Upewnij się, że masz przygotowane wszystkie niezbędne elementy: wybrany cewnik, środek do higieny intymnej, wodę i małe lusterko, które przyczepisz do uda (jeśli używasz)
4. Rozsuń wargi sromowe jedną ręką, drugą umyj ujście cewki moczowej dedykowanym płynem i wodą lub samą wodą. Pamiętaj żeby przecierać od góry do dołu.
5. Otwórz opakowanie cewnika, wyjmij go bez dotykania końcówki, którą za chwilę włożysz do cewki moczowej.
6. Delikatnie wprowadź cewnik – najpierw do chwili pojawienia się moczu, potem o kilka cm głębiej.
7. Gdy mocz przestaje spływać, delikatnie obracając, wyciągnij cewnik — dzięki temu pęcherz opróżni się lepiej.
8. Włóż cewnik z powrotem do opakowania i wyrzuć do kosza. Jeśli korzystałaś z worka do zbiórki moczu – wylej mocz do sedesu. Po wszystkim, pamiętaj o dokładnym umyciu rąk.
Instrukcja samocewnikowania u mężczyzn
1. Zawsze zacznij od dokładnego mycia rąk mydłem i wodą. Jeśli nie masz do nich dostępu użyj żelu do dezynfekcji dłoni.
2. Usiądź lub stań wygodnie; napletek delikatnie odciągnij i umyj żołądź - kierując się od ujścia cewki na zewnątrz.
3. Otwórz opakowanie cewnika. Jeśli używasz worka do zbiórki moczu - podłącz worek na mocz.
4. Trzymaj penisa skierowanego ku górze (w stronę pępka) i przytrzymaj napletek, by ujście cewki było odsłonięte.
5. Delikatnie wprowadź cewnik; w pewnym momencie możesz poczuć opór - jeśli tak się stanie, zatrzymaj się, postaraj się rozluźnić i dopiero potem wróć do procedury. Możesz też spróbować zmienić pozycję np. z leżącej na półleżącą lub siedzącą.
6. Gdy mocz przestanie spływać, usuń cewnik ruchem obrotowym, co pomoże całkowicie opróżnić pęcherz.
7. Zakończ higieną - umyj żołądź, okolice cewki, dokładnie umyj ręce oraz zabezpiecz i wyrzuć zużyty sprzęt do kosza na śmieci.
Uwagi ogólne i dobre praktyki
• Cewnikowanie wykonuje się zwykle 4–6 razy dziennie lub zgodnie z zaleceniem lekarza, aby zapobiec zakażeniom i zaleganiu moczu.
• Używaj tylko czystych i jednorazowych cewników - kontakt końcówki cewnika z ubraniem, pościelą lub elementem muszli klozetowej wymaga użycia nowego cewnika.
• Obserwuj mocz i występujące objawy: ból w podbrzuszu, brak moczu, krew, nieprzyjemny zapach, gorączka – to sygnały komplikacji, które wymagają konsultacji z lekarzem.
Cewnikowanie przerywane to bezpieczna i efektywna metoda opróżniania pęcherza, stosowana przez osoby doświadczające trudności z naturalnym oddawaniem moczu. Pomaga ona unikać powikłań związanych z zaleganiem moczu (infekcje dróg moczowych i uszkodzenie nerek) i wzmacnia niezależność pacjenta.
Procedura polega na samodzielnym wprowadzeniu jednorazowego, elastycznego cewnika przez cewkę moczową do pęcherza w celu odprowadzenia moczu. Cewnik jest wprowadzany jedynie na czas procedury, po opróżnieniu pęcherza zostaje natychmiast usunięty. Pacjent powinien powtarzać procedurę 4-6 razy dziennie, tzn zachować podobną częstotliwość do naturalnego oddawania moczu.
Metoda ta pozwala na większą swobodę i wyższy komfort codziennego życia pacjenta, który dzięki temu zastosowaniu nie musi być stale podłączony do cewnika i worka na zbiórkę moczu.
Samocewnikowanie może być wykonywane samodzielnie w domu, w pracy, a nawet w podróży.
Dobór odpowiedniego rozmiaru cewnika powinien być dokonany w porozumieniu z lekarzem specjalistą lub pielęgniarką urologiczną, którzy ocenią stan zdrowia pacjenta, budowę anatomiczną oraz obecność ewentualnych infekcji.
Co warto wziąć pod uwagę przy wyborze cewnika
Podczas rozmowy z lekarzem lub pielęgniarką, weź pod uwagę następujące kwestie:
• Czy cewnik jest łatwy w użyciu – nawet przy ograniczonej sprawności rąk lub poruszaniu się na wózku inwalidzkim.
• Czy cewnik pasuje do Twojego stylu życia – uwzględnij pracę, sport, podróże i inne aktywności.
• Czy potrzebujesz więcej niż jednego rozwiązania – np. innego do domu i innego na wyjścia.
Program Coloplast Care (IC)
Edukacja i wsparcie w samocewnikowaniu – uzyskaj dostęp do rocznego wsparcia dla osób rozpoczynających samocewnikowanie
Jako Uczestnik Programu Coloplast Care (IC) otrzymasz m.in.:
- Dedykowanego Opiekuna w Programie
- Porady dotyczące cewnikowania
- Możliwość otrzymania próbek edukacyjnych Coloplast (np. cewników hydrofilowych)
Zgłoś się już teraz. Wypełnij formularz na stronie Care Cewniki lub zadzwoń na nr 800 300 300
Zobacz więcej artykułów
Cewnikowanie przerywane poprzedzone odpowiednią edukacją i treningiem daje dużą elastyczność i swobodę w realizowaniu swoich pasji – zarówno tych prywatnych jak i zawodowcyh. Po wcześniejszym przygotowaniu z powodzeniem można je stosować poza domowym zaciszem.
Masz obawy jak przygotować się do cewnikowania w publicznej toalecie? Przygotowaliśmy zestaw wskazówek, dzięki którym się przygotujesz i ograniczysz potencjalny stres.
Dla pacjentów planujących wyruszyć w dalszą podróż stworzyliśmy zestaw dedykowanych materiałów w tym Certyfikat Podróży (do wypełnienia przez Twojego lekarza), który możesz bezpłatnie pobrać i cieszyć się większym spokojem podczas podróżowania.
Kliknij i pobierz darmowy zestaw TravelCare
Cewniki hydrofilowe zostały zaprojektowane, aby minimalizować tarcie, chronić śluzówkę i zapewniać komfort. Powłoka jest od razu gotowa do użycia i nie wymaga dodatkowego żelu ani wody.
Jeśli jednak mimo tego pacjent odczuwa dyskomfort, poniżej znajdują się praktyczne wskazówki.
Używaj w pełni aktywowanych, gotowych do użytku cewników hydrofilowych takich jak SpeediCath lub SpeediCath Short:
• Natychmiast gotowe do użycia – nie trzeba dodawać wody ani żelu, ani czekać na aktywację.
• Powłoka TripleAction zmniejsza ryzyko suchości, tarcia i bólu.
• Zgodnie z instrukcją, zawsze należy upewnić się, że opakowanie jest nienaruszone
Bardzo ważne w samym procesie cewnikowania jest odpowiednie przygotowanie oraz atmosfera, w której przeprowadzana jest procedura. Nasi specjaliści przygotowali skuteczne wskazówki, które pozwolą Ci zadbać o wyciszenie, brak pośpiechu, odpowiednią dla Ciebie pozycję oraz wytłumaczą w szczegółach jak sprawić, by cewnikowanie przebiegło sprawnie i skutecznie
Cenne wskazówki pielęgniarki i psycholożki na temat cewnikowania znajdziesz tutaj.
Jeśli mimo używania cewników hydrofilowych odczuwasz ból lub dolegliwości się nasilają skontaktuj się z pielęgniarką urologiczną lub lekarzem urologiem. Być może należy dobrać odpowiednią dla Ciebie technikę cewnikowania, znaleźć lepszą pozycję lub doszło do infekcji układu moczowego (ZUM).
Aktywność fizyczna jest jedną z podstaw zachowania dobrego zdrowia, a jej forma powinna być dostosowana do ogólnego stanu zdrowia pacjenta i osobistych preferencji. Osoby stosujące samocewnikowanie nie stanowią w tym przypadku wyjątku – istnieje jednak kilka zasad, o których warto pamiętać:
• Nie zapominaj o nawodnieniu
Choć możesz mieć pokusę, by pić mniej, nie rezygnuj z płynów – szczególnie, gdy się pocisz lub jest gorąco. Pij małymi łykami i wkomponuj samocewnikowanie w plan dnia.
• Trzymaj się zaplanowanego harmonogramu
Zaplanuj wizyty w toalecie przed ćwiczeniami czy wyjściem z domu. Ustaw przypomnienia (np. w telefonie). Pomyśl, gdzie będziesz i kiedy możesz się cewnikować.
• Cewnikuj się przed wysiłkiem fizycznym
Niezależnie od aktywności – wykonaj cewnikowanie przed jej rozpoczęciem. Zmniejsza to ryzyko wycieków.
Poznaj inspirujące historie użytkowników SpeediCath:
Historia Oli – młodej i spełnionej mamy i żony, która doznała „udaru surfera”
Historia Emilii – zdobywczyni międzynarodowych medali w tenisie stołowym oraz wyścigach na wózkach inwalidzkich, pielęgniarki z wieloletnim doświadczeniem
Historia Szymona – któremu nieszczęśliwy wypadek na nartach nie przeszkodził w kontynuowaniu aktywnych pasji
Chcesz podzielić się swoją historią lub zostać Ambasadorem Coloplast? Czekamy na Twoje zgłoszenie!
Wypełnij formularz zgłoszeniowy Coloplast Ambasador
Zobacz więcej artykułów